Γιατί η έγκαιρη διατροφική παρέμβαση μπορεί να κάνει τη διαφορά;

“Έχασα 4 κιλά από τότε που ξεκίνησα τη θεραπεία. Είναι φυσιολογικό;”

Αυτή είναι μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ακούω στο διατροφικό ιατρείο.

Κάποιοι ασθενείς ανησυχούν από τα πρώτα κιλά που χάνουν. Άλλοι πιστεύουν ότι η απώλεια βάρους είναι ένα αναπόφευκτο κομμάτι της θεραπείας και ότι θα την αντιμετωπίσουν όταν όλα τελειώσουν. Υπάρχουν ακόμη και ασθενείς που, επειδή πριν από τη διάγνωση είχαν αυξημένο σωματικό βάρος, θεωρούν ότι η απώλεια κιλών μπορεί να τους κάνει καλό.

Η αλήθεια είναι διαφορετική.

Στην ογκολογία, η ακούσια απώλεια βάρους δεν είναι απλώς ένα αισθητικό ζήτημα ούτε αφορά μόνο τον αριθμό που δείχνει η ζυγαριά. Πολύ συχνά αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός δεν λαμβάνει την ενέργεια και τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ή ότι βρίσκεται σε αυξημένο μεταβολικό στρες.

Και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να αγνοούμε.

Η έγκαιρη διατροφική παρέμβαση μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής, ενώ βοηθά τον ασθενή να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της θεραπείας.

Γιατί χάνω βάρος ενώ προσπαθώ να τρώω;

Πολλοί ασθενείς αισθάνονται ενοχές.

“Προσπαθώ να φάω αλλά συνεχίζω να χάνω βάρος.”

Η πραγματικότητα είναι ότι η απώλεια βάρους στον καρκίνο δεν οφείλεται μόνο στη μειωμένη πρόσληψη τροφής.

Η ίδια η νόσος μπορεί να προκαλέσει μεταβολικές αλλαγές που αυξάνουν τις ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού και ευνοούν την απώλεια μυϊκής μάζας. Παράλληλα, οι θεραπείες μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα που δυσκολεύουν σημαντικά τη σίτιση.

Οι συχνότερες αιτίες που βλέπω στην καθημερινή κλινική πράξη είναι:

• μειωμένη όρεξη,
• ναυτία ή έμετοι,
• αλλαγές στη γεύση και την όσφρηση,
• διάρροια ή δυσκοιλιότητα,
• πόνος κατά την κατάποση ή δυσφαγία,
• έντονη κόπωση.

Πολλοί ασθενείς μου λένε:

«Δεν πεινάω καθόλου. Αν δεν μου το θυμίσουν, μπορεί να περάσει όλη η μέρα χωρίς να φάω.»

Αυτό είναι απόλυτα κατανοητό. Όμως η απώλεια της όρεξης δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός χρειάζεται λιγότερη τροφή. Αντίθετα, πολλές φορές οι ανάγκες του είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Τι λέω στους ασθενείς

«Μην περιμένετε να πεινάσετε για να φάτε. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, η πείνα δεν είναι πάντα αξιόπιστος οδηγός. Το σώμα σας χρειάζεται ενέργεια και πρωτεΐνη ακόμη κι όταν δεν σας το ζητά.»

Δεν χάνεται μόνο λίπος. Χάνεται και μυική μάζα.

Όταν μιλάμε για απώλεια βάρους, οι περισσότεροι σκέφτονται το λίπος.

Εμείς, όμως, ανησυχούμε περισσότερο για κάτι άλλο:

τη μυϊκή μάζα.

Οι μύες δεν είναι σημαντικοί μόνο για την κίνηση. Μας βοηθούν να σηκωθούμε από το κρεβάτι, να περπατήσουμε, να ανέβουμε σκάλες και να διατηρήσουμε την ανεξαρτησία μας στην καθημερινότητα.

Όταν η απώλεια βάρους συνοδεύεται από απώλεια μυϊκής μάζας, ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται πιο αδύναμος, να κουράζεται πιο εύκολα και να δυσκολεύεται περισσότερο να ανταποκριθεί στις καθημερινές δραστηριότητες.

Για τον λόγο αυτό, ο στόχος μας δεν είναι απλώς να αυξηθεί το βάρος. Στόχος είναι να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερη μυϊκή μάζα.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

Η απάντηση είναι απλή:

Όχι όταν έχουν ήδη χαθεί πολλά κιλά.

Η σωστή στιγμή για να ζητήσετε βοήθεια είναι όταν αρχίσετε να παρατηρείτε αλλαγές.

Επικοινωνήστε με τον θεράποντα ιατρό και έναν διαιτολόγο με εμπειρία στην ογκολογία εάν:

• χάνετε βάρος χωρίς να το επιδιώκετε,
• η όρεξή σας έχει μειωθεί σημαντικά,
• δυσκολεύεστε να ολοκληρώσετε τα γεύματά σας,
• τα συμπτώματα της θεραπείας σάς εμποδίζουν στην καθημερινότητα,
• αισθάνεστε ότι η δύναμή σας μειώνεται αισθητά.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να χάσετε 10 κιλά.

Η έγκαιρη παρέμβαση είναι σχεδόν πάντα πιο αποτελεσματική.

Πέντε πρακτικές συμβουλές που δίνω σχεδόν σε κάθε ασθενή

✔ Μην περιμένετε να πεινάσετε για να φάτε.

✔ Επιλέξτε μικρά και συχνά γεύματα.

✔ Φροντίστε κάθε γεύμα να περιέχει κάποια πηγή πρωτεΐνης.

✔ Ζυγίζεστε μία φορά την εβδομάδα, την ίδια ημέρα και ώρα.

✔ Μην αγνοείτε συμπτώματα όπως ναυτία, διάρροια ή αλλαγές στη γεύση. Η αντιμετώπισή τους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πρόσληψη τροφής.

Συμπερασματικά…

Η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της θεραπείας δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρείται φυσιολογικό ή αναπόφευκτο. Είναι ένα σημαντικό σημάδι που αξίζει προσοχή και έγκαιρη αξιολόγηση.

Εάν παρατηρήσετε ότι χάνετε βάρος χωρίς να το επιδιώκετε ή ότι δυσκολεύεστε να καλύψετε τις διατροφικές σας ανάγκες, μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια.

Η σωστή διατροφική υποστήριξη δεν θεραπεύει τον καρκίνο. Μπορεί όμως να σας βοηθήσει να διατηρήσετε τη δύναμή σας, να υποστηρίξετε την κατάσταση θρέψης και να αντιμετωπίσετε τη θεραπεία με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις.

Αυτό που έχω μάθει από τους ασθενείς μου

Με τα χρόνια έχω διαπιστώσει ότι οι περισσότεροι ασθενείς ζητούν βοήθεια όταν η απώλεια βάρους έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά. Συχνά, μάλιστα, είναι οι συγγενείς που ανησυχούν περισσότερο και παροτρύνουν τον ασθενή να αναζητήσει διατροφική υποστήριξη.

Δεν είναι πάντα το «τέλειο» διαιτολόγιο που κάνει τη διαφορά. Πολύ συχνά, η σωστή αντιμετώπιση της συμπτωματολογίας είναι αρκετή ώστε ο ασθενής να αρχίσει να σιτίζεται ξανά καλύτερα. Και όταν αυτό συμβεί έγκαιρα, ακόμη και μικρές αλλαγές μπορούν να περιορίσουν την περαιτέρω απώλεια μυϊκής μάζας και να βοηθήσουν τον οργανισμό να ανταπεξέλθει καλύτερα στη θεραπεία.

Στο OncoNutri, κάθε διατροφικό πλάνο σχεδιάζεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη τον τύπο του καρκίνου, τη θεραπεία, τα συμπτώματα και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Εάν αναζητάτε εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της θεραπείας, μπορείτε να προγραμματίσετε το πρώτο σας ραντεβού και να λάβετε ένα πλάνο προσαρμοσμένο αποκλειστικά σε εσάς.